Να τα πούμε;

Ένα από τα αρχαιότερα ελληνικά έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι τα κάλαντα. Κάθε παραμονή, το πρωινό ξύπνημα είναι το πιο χαρούμενο για τα παιδιά, που θα μαζευτούν σε παρέες και θα επισκεφθούν όλα τα σπίτια και τα καταστήματα της γειτονιάς για να αναγγείλουν τα χαρμόσυνα νέα και να λάβουν το χαρτζιλίκι τους.

Στολές Χριστουγεννιάτικες και Κάλαντα Στολές Χριστουγεννιάτικες και Ελληνικά Κάλαντα

Η ετυμολογία της λέξης «κάλαντα» παραπέμπει στη βυζαντινή «καλένδα», την αρχή δηλαδή του μήνα Ιανουαρίου και αρχή του έτους. Πρόκειται για δημοτικά άσματα εγκωμιαστικού και ευχετικού περιεχομένου, τα οποία ψάλλονται συνοδεία παραδοσιακών οργάνων όπως το τρίγωνο, το λαούτο, η τσαμπούνα και, ενίοτε, το κλαρίνο.

Το έθιμο συνδέεται κυρίως με ομαδική απαγγελία και, μάλιστα, κατά τα χρόνια της βασιλείας στην Ελλάδα, καθιερώθηκε το εθιμοτυπικό τα κάλαντα να ψάλλονται ενώπιον των βασιλέων. Σήμερα, το έθιμο αυτό διατηρείται απέναντι σε ηγετικά πολιτικά πρόσωπα. Σε μια πιο εκσυγχρονισμένη εκδοχή τού εθίμου, έχουν ενσωματωθεί πια και στη χώρα μας ξενόφερτες μελωδίες με ελληνικούς στίχους και χορωδίες μεγάλων και μικρών, ντυμένων με χριστουγεννιάτικες στολές, που ψάλλουν σε πλατείες και σε δημόσιους χώρους.

Με Χριστουγεννιατικες Στολες Κάλαντα Με Χριστουγεννιατικες Στολες Κάλαντα Ελληνικά

Τα κάλαντα έχουν συγκεκριμένη δομή, ψάλλονται στην καθαρεύουσα, ξεκινούν με την αναγγελία του χαρμόσυνου γεγονότος, συνεχίζουν με τη διήγησή του και τελειώνουν με τις απαραίτητες ευχές και τον εγκωμιασμό του σπιτονοικοκύρη και της κυράς του. Φυσικά πρόκειται για πολύστιχα άσματα, εκ των οποίων μόνο οι πρώτες δύο ή τρεις στροφές απαγγέλλονται ενώ οι παραλλαγές τους ποικίλουν ανάλογα με την περιοχή.

Κάλαντα Ελληνικά με Χριστουγεννιάτικες Στολές Ελληνικά Κάλαντα με Χριστουγεννιάτικες Στολές

Απαραίτητη προϋπόθεση για να ψάλλει κάποιος τα κάλαντα, από τη γέννηση του εθίμου μέχρι σήμερα, είναι να υπάρχει ένα αντίτιμο. Γι’ αυτό και η πρώτη φράση της «συναλλαγής» είναι η ερώτηση «να τα πούμε;» ώστε να ανιχνευθούν οι προθέσεις αυτού που ερωτάται. Στα παλιότερα χρόνια η ανταμοιβή ήταν γλυκά, πίτες και καρποί, όλα σύμβολα ευημερίας και καλής τύχης. Με το πέρασμα του χρόνου, η ανταμοιβή έγινε χρηματική και, φυσικά, αποτελεί πηγή εσόδων για δεκάδες πιτσιρικάδες που θα την εξαργυρώσουν στο κοντινότερο ψιλικατζίδικο ή κατάστημα παιχνιδιών.

H O M E